Bayer Veterina AnimalHealth / Društvene životinje / Psi / Bolesti / Giardia

Giardia

Slika 1: Giardia duodenalis

Giardia je protozoarni parazit mnogih vrsta životinja i čovjeka (slika 1).

Slika 2: Giardia u crijevu

Molekularne metode pokazale su gensku raznolikost temeljem čega  se giardije dijele na genske skupine (A do G) koje invadiraju određene skupine nosioca: skupine A i B invadiraju ljude a skupine C i D invadiraju pse. Ljudi obično dobiju giardiju A i B od drugih ljudi; psi su invadirani sa C i D skupinama koje uzrokuju simptomatsku bolest i šire se među psima.   Dokazano je da čak 80% pasa pozitivnih na Giardiu ima skupinu A, što nas dovodi do zaključka da postoji rizik prijenosa parazita s psa na čovjeka čak i kada su psi asimptomatski.

Giardijoza je bolest koja se javlja kod skoro svih kralježnjaka, očituje se proljevom a uzrokuje ju Giardia duodenalis, koja parazitira u crijevima (slika 2).

Giardija je najučestaliji parazit kod pasa, puno češći od trakavica, crva i kokcidija. Smatra se da je učestala zbog smanjenja otpornosti uslijed pojačanih higijenskih mjera koje smanjuju mogućnost kontakta s uzročnikom kod ljućnih ljubimaca. Učestalost invazije varira od 10% kod pasa držanih u kući do 6-50% kod štenadi i čak 100% u uzgajivačnicama.

Slika 3: Otisci u crijevu koje uzrokuje Giardia

Razvojni ciklus

Postoje dva osnovna razvojna stadija giardija: vegetativni trofozoit u crijevu i cista u izmetu. Izravni razvojni ciklus započinje kada nosioc peroralno unese cistu. Nakon izlaganja želučanoj kiselini i žuči dva trofozoita izlaze iz ciste i umnažaju se binarnom diobom (slika 3). Ovi stadiji se pričvrste na sluznicu proksimalnog dijela tankog crijeva i upijaju hranjive tvari preko stanične membrane.

Trofozoiti se mogu višestruko umnožiti i tvoriti ciste. Samo su ciste sposobne preživjeti u okolišu i reinvadirati nove nosioce. Prepatentni period traje između 4 i 15 dana. Nakon peroralne ingestije cista, trofozoiti se umnažaju u crijevu u velikom broju i izlučene ciste mogu invadirati druge pse ili ljude već unutar 4 dana

Klinička slika

Kod pasa klinički simptomi giardijoze uključuju proljev i slabost. Moguće su asimptomatske invazije. Opisan je i gubitak ili slabo dobivanje na težini. Dugotrajna bolest u nekim slučajevim može uzrokovati uginuće.

Slika 4: Izvor invazije za čovjeka

Zoonotsko značenje

Kod loših higijenskih uvjeta čovjek se može invadirati preko hrane ili vode. Osim u hrani i vodi ciste se mogu prenositi i na krznu životinja (slika 4).

Kod ljudi simptomi invazije su proljev, grčevi i povraćanje. Simptomi se obično jave tjedan dana nakon invazije i traju 2-6 tjedana iako mogu i duže trajati.

SZO svrstava giardiju u zoonotskog parazita i potvrđeno je da psi mogu biti izvor invazije za ljude. Psi držani u kući prvenstveno izlučuju zoonotske skupine

 

Vrsta Giardia

Kućni psi
(n=41)

Psi iz uzgajivačnica
(n=33)

Klinički bolesni psi
(n=45)

Skupine kod ljudi

A2
A3
A
B

-
80.5%
-
-

-
-
6.1%
-

4.4%
6.7%
-
8.9%

Skupine kod pasa

C
D1
D2
D

4.9%
7.3%
7.3%
-

39.3%
21,2%
33.3%
-

24.4%
13.3%
24.4%
17.8%

Svaki četvrti od 5 pasa koji su dobro njegovani, a pozitivni su na giardije, sadržavali su skupine koje mogu uzrokovati crijevne bolesti kod njihovih vlasnika.

Dijagnoza

S obzirom da su ciste malene, da se izlučuju na mahove i da ih je teško pronaći, giardije su je jedan od  najčešće nedijagnosticiranih parazita.
Ukoliko su prisutni klinički simptomi dijagnoza se postavlja na osnovu kliničke slike uz dokaz uzročnika  mikroskopski ili ELISA testom u uzorcima izmeta. Međutim, vidljivi klinički simptomi nisu uvijek prisutni a psi mogu imati parazite.

Ukoliko se ciste pronađu pretragom izmeta, potrebno je liječenje, bez obzira da li je životinja bolesna ili asimptomatska.

-    Pse s gastrointestinalnim simptomima potrebno je liječiti prvenstveno da bi se uklonila invazija kod životinje i spriječila invazija drugih pasa s kojima su u doticaju.
-    Kod asimptomatskih slučajeva terapija je nužna zbog zoonotskog potencijala parazita

Giardijoza je učestalija u pasa do godine dana nego kod starijih životinja.
S obzirom da je Giardija izrazito prevalentna kod mladih pasa do godine dana, preporučuje se kontrolirati ih na prisutnost giardija tijekom redovitog zdravstvenog pregleda.

Prevencija i liječenje

Za liječenje giardijoze preporučuje se primjena preparata koji sadrže adekvatnu kombinaciju pirantela i febantela (Drontal® Plus Flavour, Drontal® Plus 35kg, Drontal® Puppy) kroz 3 uzastopna dana.

Zbog načina širenja giardija dosta je teška prevencija invazije. Treba spriječiti pse da piju kontaminiranu vodu i izbjegavati kontakt s klinički bolesnim psima.

Kada se dijagnosticira bolest i pristupi liječenju potrebno je spriječiti reinvazije, prijenos na druge životinje i ljude pranjem, dezinfekcijom i uklanjanjem izmeta pasa.


Popis veterinara
Veličina fonta
- 1 2 3 + Veličina fonta

klik za prilagodbu

Pretraga
Advantix
Foresto

http://www.bayer-veterina.hr/scripts/pages/hr/drustvene_zivotinje/psi/bolesti/giardia.php Copyright © Bayer d.o.o. Hrvatska